Projektowanie i Instalacja Pętli Indukcyjnych

Projektowanie i instalacja systemu pętli indukcyjnej może być proste, jeśli zrozumie się kilka podstawowych zasad!

Maksymalne pokrycie powierzchni

Przybliżone pokrycie zapewniane przez wzmacniacz AFILS jest zazwyczaj podawane w metrach kwadratowych (m²). Na przykład, wzmacniacz PDA200E, o zasięgu 200 m², jest w stanie obsłużyć pomieszczenie o wymiarach do 14 x 14 m. Seria PDA obejmuje wzmacniacze dostosowane do różnych potrzeb – od stanowisk kasowych (1,2 m²) po duże sale konferencyjne (1000 m²).

Należy pamiętać, że wartości te zakładają wolną przestrzeń, bez uwzględnienia metalowych konstrukcji, które mogą znacząco wpływać na działanie pętli. Straty spowodowane przez metal można zniwelować, stosując specjalne wzory pętli lub wzmacniacze z funkcją kompensacji metalu. W pomieszczeniach o dużym nagromadzeniu metalu należy unikać tradycyjnych pętli obwodowych o szerokości większej niż 5 m; zamiast tego zalecane jest użycie pętli z przesunięciem fazy.

Pozycjonowanie wzmacniacza pętli

Wzmacniacze pętli indukcyjnych najlepiej umieszczać blisko samej pętli, ponieważ przewód zasilający generuje pole magnetyczne, które może zakłócać inne obszary. Jeśli konieczne jest użycie dłuższego kabla, zaleca się wybór przewodu o większym przekroju oraz jego skręcenie w celu zredukowania strat magnetycznych.

Kabel pętli

Kabel do pętli indukcyjnej nie posiada specjalnych właściwości elektrycznych. Oferujemy dwa typy kabli: jednożyłowy kabel do pętli (w rolkach 100 m) o przekroju 1 mm², 1,5 mm² i 2,5 mm² oraz płaską taśmę miedzianą (1 mm² i 2,5 mm²), stosowaną zwykle do instalacji pod lekkimi dywanami. Dodatkowo, taśma ochronna jest zalecana do zabezpieczenia kabla przed uszkodzeniami. Miedzianą taśmę foliową należy podłączać do wzmacniacza pętli za pomocą lutowania lub kostki przyłączeniowej 1A.

Należy pamiętać, że składniki chemiczne niektórych mas samopoziomujących mogą reagować z plastikową powłoką miedzianej taśmy foliowej. W przypadku instalacji pętli pod taką masą zalecamy sprawdzenie kompatybilności, przykrywając niewielki fragment taśmy warstwą masy i obserwując, czy nie występują niepożądane reakcje. Jeśli reakcja będzie miała miejsce, należy zastosować alternatywne metody instalacji.

Pozycjonowanie kabla pętli

Zgodnie z obowiązującymi przepisami IEEE, kabel pętli indukcyjnej klasyfikowany jest jako klasa 2A i powinien być umieszczony co najmniej 600 mm od kabli telefonicznych, zasilających i sterujących.

W instalacjach o niskiej zawartości metalu kabel prowadzi się zwykle wokół obwodu pomieszczenia – najlepiej na podłodze. Natężenie pola magnetycznego zmienia się w zależności od wysokości montażu, dlatego optymalne jest umieszczenie pętli poniżej słuchacza, na wysokości podłogi. Jeżeli nie jest to możliwe – montaż na suficie jest alternatywą. Montaż kabla na wysokości głowy nie jest zalecany, chyba że użytkownik nie zbliży się do niego na mniej niż 2 metry.

Pętle sufitowe

Zaleca się instalację pętli sufitowych na wysokości około 1,2 m nad głową słuchacza (typowa wysokość słuchania: 1,2–1,8 m). Przy wzroście wysokości o każde 1,5 m tracimy około 20% mocy wzmacniacza. Pętla nie powinna być montowana wyżej niż 3 m ponad słuchaczem.

Stalowe konstrukcje, np. sufity podwieszane, mogą tłumić pole magnetyczne. Aby ograniczyć straty, należy instalować pętlę minimum 1 m od stalowych elementów konstrukcyjnych.

Sufity podwieszane

W przypadku sufitów z metalową kratą kabel pętli należy prowadzić w plastikowym korytku w przestrzeni międzysufitowej. Jeżeli metalowe elementy tłumią sygnał, można zwiększyć poziom mocy na wzmacniaczu lub użyć dwóch pętli połączonych szeregowo.

Alternatywnie, systemy podczerwieni mogą zapewnić wysoką jakość przekazu przy prostszej instalacji.

Pętle podłogowe

W przypadku kratownicy stalowej w podłodze zaleca się montaż pętli w suficie lub w plastikowym korytku jak najwyżej nad kratownicą. Można też zwiększyć prąd wyjściowy wzmacniacza lub zastosować pętlę z przesunięciem fazowym.

Podłogi pochyłe

W pomieszczeniach o pochyłej podłodze (np. kina, aule) warto prowadzić pętlę równolegle do nachylenia, np. wzdłuż barierek. Minimalna odległość pętli od użytkownika aparatu słuchowego powinna wynosić 1,2 m.

Przejścia drzwiowe

Pętli nie powinno się prowadzić przez drzwi – powoduje to zakłócenia. Alternatywnie kabel można poprowadzić pionowo po obu stronach przejścia. Należy przy tym pamiętać, że zwiększa to zapotrzebowanie na moc wzmacniacza.

Martwe strefy

Bezpośrednio nad lub pod kablem pętli powstają martwe strefy – cewka aparatu słuchowego reaguje wyłącznie na pionowy składnik pola magnetycznego. Im wyżej znajduje się pętla, tym szersza jest martwa strefa.

Rozchodzenie sygnału (overspill)

Sygnał z pętli może rozchodzić się poza pomieszczenie – nawet trzykrotnie dalej niż szerokość pętli. Pętla sufitowa pokrywa pomieszczenie nad nią, a podłogowa – poniżej. Aby ograniczyć efekt, należy zastosować pętle o zmniejszonej powierzchni lub kompensacyjne.

Pętle o zmniejszonym rozmiarze „Low overspill”

Jedną z metod ograniczenia overspillu jest zastosowanie pętli o zmniejszonym rozmiarze, zainstalowanej wewnątrz obszaru wymagającego pokrycia. Wpływ rozchodzenia się sygnału można kontrolować poprzez dobór odpowiedniej szerokości pętli – im węższa, tym mniejszy zasięg poza pomieszczeniem.

Pętla kompensacyjna (cancellation loop)

W przypadkach, gdy konieczne jest ograniczenie overspillu tylko w jednym kierunku, można zastosować pętlę kompensacyjną. Tworzy ona przeciwsobne pole magnetyczne redukujące zasięg w określonym obszarze.

Pętle fazowe (phase-shift loops)

Dla wymagających aplikacji, gdzie konieczne jest zminimalizowanie martwych stref i równomierne pole, zaleca się zastosowanie pętli fazowej. Opiera się ona na wytwarzaniu dwóch sygnałów przesuniętych o 90° podłączonych do dwóch ułożonych wzajemnie pętli.

Rozwiązanie to zapewnia wysoką jakość pola i zmniejszony overspill, ale jest bardziej kosztowne i wymaga wzmacniacza z funkcją przesunięcia fazy.

Pętle stołowe o niskim rozchodzeniu sygnału

Tego typu instalacje ograniczają działanie pętli do bezpośredniego otoczenia stołu. Są stosowane m.in. w punktach obsługi i biurach. Ze względu na długość kabla, może być wymagany większy przekrój przewodu niż w przypadku klasycznych pętli podłogowych.

Szum sieciowy i zakłócenia

W starszych budynkach może pojawić się szum 50 Hz spowodowany tzw. pętlami uziemienia. Większość aparatów słuchowych eliminuje niskie częstotliwości, jednak w razie potrzeby należy przetestować system z wyłączonym wzmacniaczem – jeśli szum pozostaje, jego źródłem nie jest instalacja AFILS.

Nie zaleca się obejmowania sceny pętlą – mogą pojawiać się zakłócenia w instrumentach, np. gitarach elektrycznych.

Uszkodzenia i izolacja

W razie przerwania kabla pętli możliwa jest naprawa – ważne, by połączenie miało niską rezystancję. Jeśli kabel zostanie zwarciu z uziemieniem (np. przez kontakt ze zbrojeniem), wzmacniacz może ulec uszkodzeniu. W trybie „T” mikrofon aparatu jest wyłączony – użytkownik słyszy tylko sygnał z pętli.

Pętle pionowe

Standardowo pętle instaluje się poziomo. W pomieszczeniach takich jak szpitale, gdzie użytkownicy leżą, zaleca się montaż pod kątem 45° (np. z podłogi do sufitu), aby sygnał przecinał cewkę aparatu.

Podsumowanie – co warto wiedzieć przed projektowaniem systemu pętli indukcyjnej?

Pytanie Cel/Znaczenie
Jaki jest cel przeznaczenia obszaru? Określenie typu użytkownika: recepcja, sala, teatr itp.
Czy wymagana jest pętla obwodowa czy fazowa? Dla szerokości >5 m zalecana jest pętla fazowa z kompensacją.
Czy potrzebne jest wejście audio z telewizora/wideo? Wymaga dodatkowego złącza lub konwertera sygnału.
Czy potrzebne jest wejście z systemu nagłośnienia (PA)? Integracja z istniejącym systemem nagłośnieniowym.
Czy będą używane mikrofony? Rodzaj mikrofonu wpływa na sposób podłączenia (XLR, jack itp.).
Czy w sąsiednich pomieszczeniach są inne systemy? Wymagana izolacja sygnału / ograniczenie overspillu.
Jakie są wymiary obszaru (dł/szer/wys)? Podstawa do doboru wzmacniacza i typu pętli.
Gdzie można zainstalować kabel? Opcje: podłoga, wylewka, sufit, ściana, pod dywanem.
Jaka jest wysokość i konstrukcja sufitu? Ma wpływ na straty sygnału i potrzebę kompensacji.

Odpowiedzi na powyższe pytania pozwalają dobrać właściwy model wzmacniacza, typ pętli (obwodowa, fazowa, kompensacyjna), sposób prowadzenia przewodu oraz metodę integracji z innymi systemami audio.

Model wzmacniacza Maks. pokrycie [m²] Typowe zastosowanie Uwagi
PDA200E 200 Sale konferencyjne, sale spotkań Zasięg: ~14 × 14 m
PDA500 500 Sale wykładowe, audytoria Zalecana kompensacja metalu
PDA1000 1000 Duże hale, teatry Wymagana kompensacja fazowa
Mini Loop 1,2 Stanowiska kasowe, okienka Wersje stołowe / blatowe
Wczytuje...